Vergoddelijking: In het perspectief van Jan van Ruusbroec - Faesen, Rob (Tijdschrift voor theologie, 2016)
Het theologische thema van de ‘vergoddelijking’ (theosis, deificatio) heeft lange tijd wat buiten het blikveld van de westerse theologie gelegen, hoewel het in de patristische theologie vrij belangrijk was. Overbekend is de uitspraak van Athanasius in dit verband dat ‘het Woord mens geworden is opdat wij goden zouden worden’.1 De vraag is natuurlijk wat zulk een uitdagende zin eigenlijk betekent. In deze bijdrage verkennen we het thema van de vergoddelijking - niet op basis van een of meerdere auteurs uit de patristische of orthodoxe traditie, maar wel aan de hand van het denken van een laatmiddeleeuwse westerse theoloog, namelijk de Brabantse prior Jan van Ruusbroec (1293-1381), ook al gebruikt hij het woord ‘vergoddelijking’ uiterst zelden. Ruusbroec schrijft op een belangrijk keerpunt in de ontwikkeling van het westerse denken en dit keerpunt heeft alles te maken met deze thematiek, zoals we zullen zien. Hij licht de thematiek van de vergoddelijking toe aan de hand van drie thema’s: de vereniging met middel, de vereniging zonder middel, en de vereniging zonder differentie. Een exploratie van zijn standpunt kan ons, als hedendaagse lezers, wellicht helpen om de thematiek van de vergoddelijking te herontdekken, en de betekenis van de mens hierin.