Wileńska kapituła katedralna w XIX wieku: między tradycją a polityką imperium rosyjskiego - Prašmantaitė, Aldona (2024)
Artykuł analizuje rozwój kapituły katedralnej wileńskiej w XIX wieku na podstawie literatury i źródeł archiwalnych. Po rozbiorach Rzeczypospolitej Obojga Narodów jej dzieje kształtowało przenikanie się prawa kanonicznego z prawem Imperium Rosyjskiego. Władze carskie dążyły do kontroli nad kapitułą, ale nie eliminowały całkowicie praw Kościoła katolickiego. Imperator decydował o nominacjach, lecz instalacja pozostała w gestii kapituły. Biskupi powoływali nowe stanowiska kapitulne, nad którymi zachowali kontrolę. Rosja wykorzystywała kapitułę do antykatolickiej polityki, a jej ingerencja nasiliła się w czasie powstania styczniowego.
Keywords: Cathedral Chapter; Vilnius Diocese; diecezja wileńska; kapituła katedralna; okres porozbiorowy; polityka wyznaniowa; post-partition period; Religious policy; tsarist authorities; władze carskie