Üniversite Öğrencilerinin Öznel İyi Oluş ve Tanrı Algısı Düzeylerine DOMAB Programının Etkisi - Ulu, Fatma (Dinî araştırmalar, 2025)
Öznel iyi oluş, bireylerin yaşamlarından genel memnuniyet düzeylerini ve bu ‎memnuniyetin birey tarafından algılanma biçimini ifade etmektedir. Bu durum, bireyin bilişsel, duyuşsal ‎ve psikolojik özellikleriyle ilişkili olup, yaşam kalitesini ve manevi ‎özelliklerini önemli ölçüde etkilemektedir. Tanrı algısı ise bireylerin Yaratıcı’ya yönelik inançlarını, duygularını ve ‎düşüncelerini içeren psikolojik ve dini bir kavramdır. Bu algı, bireyin yetiştiği kültürel ortam, ‎aldığı dini eğitim, aile yapısı, yaşadığı kişisel deneyimler ve psikolojik faktörler tarafından ‎şekillenmektedir. Dolayısıyla bireylerin Tanrı algısı ile öznel iyi oluşları arasında ilişki olduğu ‎söylenebilir. Literatürde yapılan çeşitli araştırmalar, bu değişkenler ‎arasında ilişkilerin mevcut olduğunu ve bu ilişkilerin geliştirlebileceğini göstermektedir. "Bireylerde öznel iyi oluş ‎ve Tanrı algısı bağlamında ilişkisi bağlamında, öznel iyi oluşun artmasının Tanrı algısının olumlu ‎yönde gelişmesine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir.‎ Bu araştırmada, Değer Odaklı Manevi Güçlenme ve Bakım (DOMAB) programın, Muğla Sıtkı Koçman ‎Üniversitesinde ‎öğrenim gören gençlerin Tanrı algısı ve öznel iyi oluş düzeyleri üzerindeki etkisinin ‎incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, ‎öntest-sontest ve deney-kontrol gruplu deneysel ‎araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-‎‎2024 yıllarında Residorm ‎yurdunda kalan bireyler oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırmaya deney grubu için 24, ‎kontrol ‎grubu için 24 olmak üzere toplamda 48 birey dahil edilmiştir. Araştırmada "Tanrı Algısı ve Öznel ‎İyi Oluş ‎Ölçekleri" uygulanarak ön testler bakımından birbirine denk 24 birey seçilmiştir. ‎Deney grubuna 8 oturumdan oluşan DOMAB programı uygulanmış, ‎kontrol grubuna ise herhangi ‎bir müdehale gerçekleştirilmemiştir. Ancak araştırma süresince kontrol grubu izlenmiş, ‎‎araştırma sonuçlarına etki edebilecek harici değişkenlerin kontrolü sağlanmıştır. ‎Kontrol ve deney gruplarında ‎yer alan gençlerin Tanrı algısı ve öznel iyi oluş düzeyleri ön-test, ‎son-test, izleme testi puanları karşılaştırılmıştır. Bu ‎karşılaştırmalarda SPSS 24 veri analiz programı ‎kullanılmıştır. Araştırma sonucunda deney ve kontrol gruplarının ‎öntest aşamasında Tanrı algısı ‎ve öznel iyi oluş düzeyleri bakımından grupların birbirine denk oldukları belirlenmiştir. Deney ‎grubuna ‎uygulanan programın öğrencilerin öznel iyi oluş düzeylerini olumlu yönde etkilediği ve bu etkinin ‎uygulama sonrasında devam ettiği belirlenmiştir. Deney grubunda uygulanan programın ‎öğrencilerin sevgi yönelimli ‎Tanrı algısını olumlu yönde etkilediği, korku yönelimli Tanrı algısını ‎azalttığı ve bu etkinin uygulama sonrasında devam ‎ettiği belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise ‎öznel iyi oluş ve Tanrı algısı düzeylerinin öntest-sontest karşılaştırmasında ‎anlamlı düzeyde ‎farklılaşmadığı belirlenmiştir. Dolayısıyla sontest puanlarının deney grubunda, kontrol grubuna ‎göre ‎daha yüksek olduğu görülmüştür.‎ Sonuç olarak Değer Odaklı Manevi Güçlenme ve Bakım (DOMAB) programının uygulanması, bireylerin psikolojik iyi oluşları, öznel iyi oluş düzeyleri ve sevgi yönelimli Tanrı algılarında istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu etkiler yaratmıştır.